görelilik ilan

KAPAK DOSYAMIZ: Sahtebilime, sözdebilime HAYIR!

sözdebilim yazısına 2

Nalân Mahsereci
Bilimi sözdebilim ve/veya sahtebilimden ayırmaya yarayacak kimi ölçütler

Bu sayımızın kapak dosyasında, güvenilirlik sağlamak, otoritesinden yararlanmak için bilime referanslar verseler de, aslında bilimsel yöntemle desteklenmemiş bilgiler çerçevesinde kurulan sözde/sahtebilimleri bir anlamda teşhir ediyoruz. Yazılarda örnekler üzerinde tek tek işlenen bilimi sözde/sahtebilimden ayırmaya yarayacak yöntem ve yaklaşım farklarını, yani ölçütleri, bu giriş yazısıyla derli toplu biçimde ortaya koymak istedik. 

Devamını okumak için lütfen tıklayın

 

Alâeddin Şenel
Tarihte ve günümüzde sahtebilimler

Tarih boyunca, bilimlerin yanında birçok sahtebilim boy gösterdi. Astronominin yanında astroloji, kimyaya karşı simya… Musevilikte “Kabala”, Hıristiyanlıkta “Nümeroloji”, İslamlıkta “Hurufilik” adları altında boy gösteren “sayı falı”. Palmoloji (el falı), phrenoloji (yüz falı) vb. Bunlar tarihin sahteleri. Yakın dönemin ve günümüzün sahtebilimleri de var: Sosyal Darvincilik, antropometri, phrenoloji, etholoji, sosyobiyoloji vb. Bilgisayar teknolojisi de yeni sahtebilim anlayışlarına gebe gibi gözüküyor. Bütün bu örneklere göz atarak, bilim ile sahtebilimin farkını ortaya çıkarmaya çalışalım.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…


Ender Helvacıoğlu

Cinler ve cincilik: İyi saatte olsunlar…

Cinler, sahtebilimciler ve inanç sömürücüleri için oldukça verimli bir materyal. Cincilik, insanlığın büyüsel düşünce döneminden kalan bir inanç. Kuran’da ve peygamber hadislerinde de yer alması İslam toplumlarındaki yaygınlığının nedeni. Son dönemlerde cincilik “bilimsel” bir kılıfa bürünerek de piyasaya sürülüyor. Panzehir: Bilimsel düşünce biçiminin toplumsallaştırılması, diyalektik ve tarihsel materyalist yaklaşımın benimsenmesi…

Devamını okumak için lütfen tıklayın…


Tevfik Uyar

Astroloji ve yarattığı toplumsal tehditler

Astroloji, gözlem faaliyetleri, gökcisimlerinin konumlarının ifade ediliş biçimleri, inceleme nesneleri bakımından astronomi bilim dalını model alır; ancak çok daha fazla bilimin yerine kendini koymaya çalışır: Psikoloji, siyaset, ekonomi bunların başlıcalarındandır. Başka bir deyişle, yorum yaptığı tüm alanlarda titiz bir araştırma, zorlu bir eğitim yerine, basitçe gezegen konumlarını hesaplayarak büyük iddialarda bulunur. Şüphesiz bu kolaycılıktır.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Umut Can Yıldız
Yaratılışçılığın Truva atı: “Akıllı tasarım”

Akıllı tasarımcılar biliminsanlarının Darwinizm, Natüralizm inancına sahip, bağnaz kişiler oldukları için körü körüne evrime inandıklarını iddia ederken; yine sadece o biliminsanlarının ortaya çıkardıkları gerçekleri sıralamakla kalıyor ve açıklamalarda bir boşluk gördükleri anda “burada bir tasarım olmalı” diye atlıyorlar. Daha önce yapmaları gereken şey ise akıllı tasarımın ne zaman, nerede ve nasıl yapıldığını açıklamalarıdır.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Umut Can Yıldız
Homeopati: Tavşanın suyunun, suyunun, suyunun…

Homeopatlar yöntem ve ilaçları deneye tabii tutulduğunda başarısız olmasının sebebini, kişiye özel tedavi uygulamalarına bağlıyor; gerçekte olan ise, saatlerce dinledikleri hastaları sadece plasebo ilaçlar vererek evlerine göndermeleridir. Hiçbir istatistikten bahsetmiyorlar. Yetmiyor insan aklıyla dalga geçecek biçimde homeopatik ilaçların kullanılmaya başladıktan sonra hastalığın etkisini önce arttıracağını, ardından iyileşmenin meydana geleceğini söylüyorlar ki, bu zaten doğal iyileşme sürecidir.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Özgür Can Özüdoğru
UFO’culuk

Bilim, UFO olduğu iddia edilen sayısız vakayı, mantıksal akıl yürütme ve bilimsel gözlemle tarih boyunca çürütmüştür.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Brad Clark / Çev. Onur Kılıç
Spiritüalizm

Spiritüalizm, ölülerle iletişimin medyum denilen bazı aracılar vasıtasıyla gerçekleştirilebileceği inancıdır.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Çev. Doğa Gündem
Parapsikoloji

Tüm bilimler bizi batıl inançlar ve büyüsel düşünmeden uzaklaştırırken, parapsikoloji kehanet ve medyumluk gibi şeyler için bilimsel bir temel bulmaya çalışıyor.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Çev. Defne Saraç
Numeroloji

Evrendeki birçok şeyin, doğrulukları test edilebilen matematiksel formüllere indirgenerek açıklanabileceği kabulü başkadır, adınız ve doğum tarihinizin mükemmel bir koordinasyonla yalnızca uzmanlar tarafından deşifre edilebilen kaderinizi belirlediğini iddia etmek tamamıyla başka.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Maarten Brys / Çev. Nazan Aydoğdu
Bermuda Şeytan Üçgeni

Bu bölgede, yoğun kullanılan diğer deniz rotalarından daha fazla kaza olmuyor ve gizemli kaybolmalarla ilgili tüm o abartılı hikâyeler birkaç yazarın hayalgücünden fazlası değil.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Uğur Erözkan
Bir sahtebilim örneği olarak “kuantumculuk”

Bilimselmiş gibi gözüken bir şarlatanlık türü olmasına rağmen, “kuantumculuk” da diğer birçok şarlatanlık örneğinde olduğu gibi mistik unsurlarla ayakta tutuluyor.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Robert Todd Carroll / Çev. Cem Oran
Enerji şifası

Çokça öne sürülen ve sağlığımız üzerinde belirleyici olan metafiziksel yaşam kuvvetinin (enerji, chi, aura, çakra) varlığına dair bir kanıt var mı?

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

 

Chris Duva / Çev. Ebru Oktay
Tuhaf psikolojik deneyimler

Tuhaf psikolojik deneyimlerin en bilinenleri, uzaylılar tarafından ziyaret ve kaçırılma, ölüm ötesi deneyim, beden dışı deneyim, tuhaf ve beklenmedik iyileşme, geçmiş yaşam deneyimi, mistik deneyimler, 6. his, geleceği görme ya da dejavu gibi olayları içine alan görüngülerdir.

Devamını okumak için lütfen tıklayın…

50 Soruda Dil Felsefesi

Atakan Altınörs

kapak_dil felsefesi

Dilin mahiyetini/neliğini düşünce, kültür, varlık ile ilişkilerinde soruşturan yanıyla felsefeyi konu alan 50 Soruda Dil Felsefesi, “50 Soruda” dizisinin 14. […]

502824b

Orta Çağ, Hıristiyanlığın karanlık çağı, İslamiyet’in altın çağıydı. Avrupa, İslam uygarlığından birçok şey aldı. Hatta denebilir ki, Modern Batı’nın temelinde […]

Ağaçtan Ağaca Anadolu Yeşillemesi

Yücel Çağlar

ağaçtan

Orman mühendisi ve araştırmacı Yücel Çağlar, Ağaçtan ağaca Anadolu Yeşillemesi adlı bu kitabında, ülkemizin ekolojik koşulları ve orman varlığı hakkında […]

İnsan Neden Sanat Yapar?

H.Tuğrul Atasoy

+insan neden sanat yapar

Sanat yapıtı nedir? Bize ne anlatır? İçsel bütünlüğümüzü sanatla mı sağlarız? Sanat Eylemi, insanlığın öyküsüne nerede ve ne zaman katıldı? […]