Ana Sayfa 218. Sayı Türklerin Ayaz Ata efsanesi

Türklerin Ayaz Ata efsanesi

27

Prof. Nurullah Çetin şunları söylüyor: “Noel Bayramı” Hz. İsa’nın doğuşu adına kutlanıyor ancak Noel bayramının kahramanı Noel Baba diye bir kişi gerçekte yoktur. Hakkında söylenenler tamamen uydurma ve efsaneden ibarettir. Hıristiyanların Noel Baba’sına karşı Türklerin Ayaz Ata’sı vardır.

Eski Türklerde Soğuk Hanı olarak bilinen Ayaz Ata efsaneye göre kışın soğuk havalarda ortaya çıkan ve aç, fakir, kimsesiz garibanlara yardım eden bir evliyadır. Ayaz kelimesi tüm Türk coğrafyasında yakıcı soğuk anlamındadır. Ay tanrısının soğuk havaya karşı Türkleri koruması için Ayaz Han’ı gönderdiğine inanılır. Ayaz Ata Türklerin gerçek Noel babasıdır. Etimoloji ve kültürel olarak Türk kültüründe bir kişilik olduğu kesindir.

Prof. Çetin Nardugan bayramı hakkında da şunları söylüyor: “Türklerin yeniden doğuş bayramı Nardugan’dır. Nar, güneş; dugan ise doğan güneş anlamına gelir. İslam öncesi eski Türk inancı ve kültürüne göre dünyanın tam ortasında hayat ağacı olan bir Akçam vardır. Gündüzlerin uzamaya başladığı 22 Aralık’ta gündüz geceyi yenmiş yani güneş zafer kazanmış olur. Zira gece karanlık kötü, gündüz ise aydınlık iyidir.

Türkler Tanrı Ülgen’e teşekkür bağlamında Akçam ağacı altında şarkılar söyleyip kutlama yapardı. Akçam ağacının dallarına Tanrıdan dilekler asılır, altında da hediyeler konurdu.

Prof. Özkul Çobanoğlu da şöyle konuştu: “Eski Türk mitolojisinde yel (rüzgâr) evreni yürütücü, oluşturucu bir güç, tanrı-tanrıça veya bunlara denk bir ruh olarak yorumlanır. Ayaz (Ayas) ise Türk dünyası kültür ekolojisinin her yerinde keskin, yakıcı, soğuk anlamına gelir. Ayaz’ın oluşumu Ülker burcuyla ilişkilendirilir. Efsaneye göre Ülker burcunun altı yıldızı göğün altı deliğinde ve oradan yeryüzüne soğuk hava üfler ve havalar soğuyup kış olur. Bu bağlamda Ayaz Ata Türk mitolojisinde önemli bir yere sahiptir. İnanışa göre Ayaz Han Soğuk Tanrısıdır. Soğukta darda kalanlara yardım edip onlara ‘kut’ yani iyi ve güzel baht verir. Ayaz Ata tarihi, geçmiş on bin yıla uzanan Proto-Türk topluluklarında Yel Ana olarak anılırdı. Çünkü o dönemdeki Türkler anaerkil bir topluluktu. Ataerkil dönemle birlikte Yel Ata denilmeye başlandı. Zaman içerisinde Ayaz Ata ismi verildi.”

Ünlü Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ da kadim Türklerin yılbaşını değil Nardugan bayramını kutlamalarını dile getirerek şunları söyledi: “Türkler güneşin zaferini ve yeniden doğuşunu büyük şenliklerle Akçam Ağacı altında kutlarlardı. Nardugan olarak bilinen bu bayram Hunlar tarafından Avrupa’ya taşındı. Hıristiyanlar Nardugan törenini İsa’nın doğumuyla ilişkilendirip Noel adıyla kutlamaya başladı.”

Evet, böyle diyor 108 yaşındaki Muazzez İlmiye Çığ. Allah daha uzun ömür versin. Kendisini tanımak mutluluğuna kavuştum. Bilim ve Gelecek dergisinde yazı yazıyordu. Dergi toplantısında tanıştık. Benden 20 yaş civarında büyük. Kendisine saygılarımı sunuyorum. Bilim adına çok büyük işler yaptı. Emekli olunca doyurucu kitaplar yazdı. Büyük biliminsanı büyük Sümerolog Muazzez İlmiye Çığ’a saygılar sunuyorum.

Tam yazıyı bitirdim imzamı atacağım Milliyet’te bir yazı (12 Mart Cumartesi günü): Sümerolog Çığ’a “Örnek Türk kadını ödülü”. Sevgi çok önemli. Britanya Türk Kadınları Derneği’nin ödül verdiği Muazzez İlmiye Çığ 108 yıllık yaşamını “çalışmak, çok çalışmak! Sevecen olmak” diye özetledi.

Başlıkta verilmiş bu ödül alma olayı. Bir de resmi verilmiş. Resimde Sayın İlmiye Çığ’ın elinde ödülü de var. Resmin altında “Örnek Türk Kadını” ödülü alan Muazzez İlmiye Çığ “Cumhuriyet’in ilanıyla Türk kadınının hayatında önemli değişiklikler olduğunu söyledi” diye yazıyor.

Bu haber şöyle: İngiltere’nin başkenti Londra’da faaliyet gösteren etkin sivil toplum kuruluşlarından Britanya Türk Kadınları Derneği (BTKD) Dünya Kadınlar Günü’nü Türkiye’nin Londra Başkonsolosluğu himayesinde gerçekleştirdiği bir etkinlikle kutladı. Moderatörlüğünü BTKD Başkanı Servet Hassan’ın yaptığı ve açılış konuşmasını Türkiye’nin Londra Başkonsolosu Bekir Utku Atahan’ın yaptığı etkinlikte “yaşayan tarih” olarak nitelendirilen 108 yaşındaki Muazzez İlmiye Çığ’a “Örnek Türk Kadını” ödülü takdim edildi.”

Ben de bu güzel haberi de eklemekten büyük memnuniyet duydum. Allah sana daha uzun ömürler versin.

Önceki İçerikMayıstan Kalanlar
Sonraki İçerikOlimpiyat problemindeki zarafet