Geçtiğimiz haftasonu, Siyah Amerika’nın şarkıları, Ankara ve Eskişehir göklerinde de yankılandı. Bilim ve Gelecek Kitaplığı’ndan çıkan Sağanak Yağmurlar Gibi Blues: Siyah Amerika’nın Şarkıları kitabı, yalnızca bir müzik tarihi ve kültürü kitabı değil, aynı zamanda ayrımcılığa uğrayan bir halkın var olma mücadelesinin ve direnişinin anlatısı olarak okurlarıyla şarkılar eşliğinde buluşmaya devam ediyor. Siyah Amerikalıların kolektif ve bireysel acılarla yoğrulmuş yaşantılarıyla iç içe geçmiş blues tarihinden anekdotların aktarıldığı, blues şarkılarının seslendirildiği etkinlikler, Ankara ve Eskişehir’de katılımcıların yoğun ilgisiyle karşılandı.
Kitabın yazarı Benan Dinçtürk, moleküler biyoloji profesörü. Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü mezunu olan Dinçtürk İngiltere’de doktorasını, Amerika’da postdoktorasını yaptı. TÜBİTAK’ta, İTÜ’de Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nde çalıştıktan sonra Sakarya Üniversitesi’nden emekli oldu. En son akademik çalışması, Anadolu yabankedileri karakulak ve vaşakların genetiğiyle ilgiliydi.
Dinçtürk’ün blues müziğine ilgisi, öğrencilik yıllarına dayanıyor. Amerika’da postdoktorasını yaparken blues kültürüne olan ilgisi derinleşti; bu müziği doğuran toprakları dolaştı, izlenimlerini yazdı. Amerika’da, Belçika’da, Türkiye’de blues ve caz kulüplerinde şarkılar söyledi. Blues’un önemli temaları, öne çıkan müzisyenleriyle ilgili yazdığı, Jazz dergisiyle Bilim ve Gelecek’te yayımlanan yazılar önemli bir toplama ulaştığında, eksik parçaları da tamamlayarak, bunları blues’a dair bütünlüklü bir anlatı haline getirdi. Geçtiğimiz yılın son aylarında yayımlanan Sağanak Yağmurlar Gibi Blues: Siyah Halkın Şarkıları kitabının İstanbul’daki tanıtım etkinliği de katılımcılara müzik dolu bir akşam yaşatmıştı.
21 Şubat Cumartesi günü, Ankara’da kolektif bir sanat ve kültür mekânı olan Unite’da, Ankara Bilim ve Felsefe Topluluğu ile birlikte gerçekleştirilen etkinlikte, Ankaralı aydınlar, akademisyenler ve müzik kültürüyle yakından ilgili öğrencilerden oluşan bir katılımcı topluluğu vardı. Etkinlik, kitabın editörü Nalân Mahsereci’nin Bilim ve Gelecek yayıncılığındaki toplumcu politik duruşu vurguladığı, kitabın yazılış ve hazırlanış sürecini anlattığı konuşmasıyla başladı. Dinçtürk ise konuşmasında blues’un tarlalardan kiliselere, vodvil sahnelerinden iş şarkılarına uzanan köklerini; bu müziğin bir varoluş ve direniş anlatısı olarak nasıl kurulduğunu, şarkı sözlerinin çok katmanlı anlamlarını aktardı. Anlattıklarını söylediği blues şarkılarıyla örnekledi; Hacettepe Konservatuvarı Caz Bölümü öğrencisi Emre Cem Çıplak da gitarıyla ona eşlik etti. Etkinlik Dinçtürk’ün kitaplarını imzalamasıyla sona erdi.
22 Şubat Pazar günü, Eskişehir’de Don Kişot Sahaf’ta yapılan etkinlik, toplantının organizasyonu içen yoğun emek harcayan Ebru Oktay’ın açılış konuşmasıyla başladı. Oktay Bilim ve Gelecek yayınlarının politik ve kültürel önemini vurguladı. Dinçtürk ise konuşmasında, eşitlik bilincine ulaşmasında, blues müziğiyle hemhal olmasının payını özellikle vurguladı. Orta sınıf beyaz erkeklerin yazdığı sözleri seslendiren caz kadınlarının aksine, blues kadınlarının söyledikleri şarkılarda kendi deneyimlerini aktardıklarını vurguladı. Emre Cem Çıplak’ın gitarı ve Dinçtürk’ün sesiyle blues ezgileriyle renklenen konuşma; katılımcıların katkıları ve sorularıyla zenginleşti.
Bu etkinlikler, Sağanak Yağmurlar Gibi Blues / Siyah Amerika’nın Şarkıları kitabını, yalnızca raflarda okurunu bekleyen bir metin olmaktan çıkarıp, şarkılarla canlanan bir anlatıya dönüştürmeye devam ediyor. Blues’un eski, hüzünlü ama bir o kadar dirençli ve gururlu sesi, yeni dinleyicilerle buluşuyor.
Etkinliklerin organizasyonlarını kolektif olarak kotardığımız, başta Ergi Deniz Özsoy olmak üzere Ankara Bilim ve Felsefe Topluluğu’na, Ebru Oktay’a, evsahiplikleri için Unite ve Don Kişot Sahaf’a teşekkür ederiz.
