Ana sayfa Antropoloji Myanmar’da bulunan kehribar parçasında ilk ‘bebek yılan’ fosili keşfedildi

Myanmar’da bulunan kehribar parçasında ilk ‘bebek yılan’ fosili keşfedildi

5969
PAYLAŞ
Ceviz büyüklüğündeki kehribar parçası bilinen ilk fosilleşmiş bebek yılan örneğini içeriyor. © Ming Bai/Chinese Academy of Science.

Derleyen: Ece Gülfem Dağdeviren

Bir bebek yılanın bilinen ilk fosili kalıntıları Myanmar’da bulunan bir kehribarda keşfedildi. Uluslararası biliminsanlarından oluşan ekibin 18 Temmuz’da Science Advances dergisinde yayınladıkları makaleye göre, Xiaophis myanmarensis adı verilen bu yeni tür yaklaşık 99 milyon yıl önce Kretase Dönemi’nde yaşadı ve daha çok gençken, vakitsiz bir şekilde öldü.

Yüksek enerjili X-ışınları, bilim adamlarının içteki kırılgan yılan iskeletini daha iyi anlayabilmeleri için için koyu renkli kehribar parçasının içini görmelerini sağlıyor. © L. Xing et. al./ Science Advences 2018.

‘Bebek’ olduğunu nereden biliyoruz?

Büyüklüğüne bakıldığı zaman, yılanın çok küçük bir boyutta olduğu belirlendi. Kafatası kayıp olan iskeletin 5 cm uzunluğunda olduğu tespit edildi. Tahminler, bu yılanın toplamda, kafatasının ölçüleri ile birlikte 8 cm uzunluğunda olduğunu öngörüyor. Öte yandan, henüz tamamlanmamış olan kemik gelişimi göz önüne alındığında, günümüzün birkaç haftalık yılanları ile eşleşiyor.

Çalışmada yer alan Alberta Üniversitesi’nden paleontolog Michael Cadwell, “Bu kadar küçük bir şey fosilleşmiş olarak, yani sıradan fosilleşme süreçleri ile korunmuş olsaydı, kesinlikle keşfedemeyecektik. Tortul kayalar muhtemelen kırılgan kalıntıları kıracak ve omurlarını ayıracaktı. Bu yüzden de, yılanı tanımlamamız imkânsız olacaktı. Neyse ki, bu küçük yılanın talihsiz bir şekilde kehribar içine hapsoluşu bizim onu ve yaşadığı çevreyi incelememiz için bir şans yarattı” diyor.

Caldwell, yılanların fosil kayıtlarının son 20 yıla kadar çok az bulunduğunu söylüyor. Yılanlar genellikle iyi korunmaz. Özellikle bu bebek, 47 milimetrelik iskeleti içerisinde yer alan 97 tane kağıt inceliğinde omuru ile hassastır.

Kehribar sayesinde…

Bu fosil ve daha büyük bir türün farklı bir yılanından gelen deri, bazı Kretase dönemi yılanlarının ormanlarda yaşadığına dair ilk kanıtları sunuyor. Caldwell’e göre, bu kesinlikle bir sürpriz değil. O zamana kadar, yılanlar dünya çapında yayılmışlardı. Fakat diğer yılan fosilleri, bu hayvanların yaşam alanlarını tanımlamak için her zaman yeterli ipucuna sahip olmayabiliyor. Ama, kehribar ağaçtan sızmaya başladığı zaman canlının beraberinde, habitatına dair olan şeyleri de saklayıp günümüze getiriyor.