Ana sayfa 112. Sayı Penguenler neden uçamıyor?

Penguenler neden uçamıyor?

20
PAYLAŞ

Şule Dede

Pek çok kuş için olduğu gibi, penguenlerin de üreme ve beslenme alanları arasında uzun bir yol vardır; fakat penguenler uçmaktansa yüzerler. Bu zorlu yolculuk biliminsanlarının akıllarına şu soruyu getiriyor: Neden bu kuşlar yüzme becerileri evrimleşirken uçma becerilerini koruyamadılar? Yeni bir çalışma bu soruya kuşların bu iki beceride de usta olmayacağı, çünkü dalışa uygun hale gelmenin, hayvanların uçma becerilerini zayıflattığı cevabını veriyor.

Kanada’da bulunan Winnipeg Üniversitesi’nden biyolog Kyle Elliott’un liderliğindeki araştırmacılar, penguenlere bakmak yerine uçma becerisine kısmen sahip yüzen denizkuşlarını incelediler. Bunlardan biri, su altında kendini perdeli ayaklarıyla iten pelajik karabatak (Phalacrocorax pelagicus) türü ve diğeri ise, yüzmek için su altında kanatlarını çırpan kalın gagalı alklar (Uria lomvia).

Araştırmacılar kayıt cihazlarını alklara bağlayarak dalışlarının sayısını, dalışın gerçekleştiği derinliği ve sıcaklığı ölçtüler. Benzer biçimde karabataklara yerleştirilen veri kayıt cihazları da derinlik ve sıcaklık ile birlikte, dalış sırasında değişen ivmeyi de ölçtü. Ayrıca kuşlara izotopla işaretlenmiş su enjekte edildi. Böylece, yapılan testlerde, kuşların ne kadar karbondioksit ve su buharı atmış olduklarını, başka bir deyişle uçmak ve yüzmek için ne kadar enerji harcadıklarını hesapladılar.

Araştırmacılar, bulunan sonuçları penguen ve kaz gibi kuşlardan toplanan veriler ile kıyasladılar. Karabatakların ve alkların uçmak için oldukça fazla enerji harcadıkları -uçan kuşlar arasında bilinen en yüksek enerji- bulundu.

Dalışa gelince, perdeli ayaklı karabatakların harcadığı enerji, benzer büyüklükteki penguene göre beklenenden çok daha büyük. Kanat çırparak yüzen alkların harcadığı enerji ise karabataklardan daha az olsa da benzer büyüklükteki bir penguene göre yüzde 30 daha fazla.

Bulgular alkların evrimsel bıçağın sırtında olduklarını gösteriyor. Elliott ve meslektaşları alkların kanatlarının hâlâ uçmak üzere biçimlendiği için su altında sürüklendikleri yorumunu yapıyor. Ayrıca, alkların uçmak için yeterli miktarda hafif olan küçük gövdeleri, penguenlerin iri gövdelerine göre daha çabuk soğuyor.

Makalenin yazarlarından kuşbilimci Robert Ricklefs “Temel olarak, kanatlarını küçültmek ya da dalışlarını geliştirmek zorundalar ve ikisi de uçmayı imkânsız hale getiriyor.” diyor.

Kaynak: “Why penguins cannot fly”, Nature, http://www.nature.com/news/why-penguins-cannot-fly-1.13024#/ref-link-1.