Ana sayfa 130. sayı Nereden çıktı bu penis?

Nereden çıktı bu penis?

882
PAYLAŞ

Çeviren: Şule Dede

Dünya üzerindeki yaşamın büyük çoğunluğunun anahtarı olabilir: Penis tam olarak nasıl biçimlendi? İki araştırma takımı, bu organın yılan, kertenkele, fare ve tavuk embriyolarında nasıl biçimlenmeye başladığını tanımlayarak, bu gizemin bir parçasını çözdüklerini bildirdiler. Araştırmacılar penisi kadınlarda klitorisin oluştuğu süreçten farklı bir yol izlemeye iten nedenleri anlamak için, organın gelişiminin izini daha detaylı olarak sürecekler. Bu bulgu biyolojik bir gizemi yanıtlamakla birlikte, genital bozukluğu olan milyonlarca insana yardım edebilme potansiyeli de taşıyor.

İlk çalışmada, Harvard Üniversitesi’nden gelişimsel biyologlar Cliff Tabin, Patrick Tschopp ve meslektaşları fare, kertenkele, tavuk ve yılan embriyolarında penis gelişiminin izini sürdü. Nature dergisinin internet sitesinde yayınlanan çalışmalarında belirttiklerine göre, ekip, penisi oluşturacak hücreleri tespit etti, fakat bu hücreler bulundukları türe göre değişiyordu. Bulgulara göre penis oluşumu, yılanlarda arka bacak başlangıcı olabilecek ve kertenkelelerde arka bacak başlangıcı olacak hücrelerle yürütülürken, farelerde kuyruk olacak hücreler iş başına geçiyor. Tavuklarda penisin biçimlenmesine kuyruk ve arka bacağı oluşturacak hücreler dahil oluyor.

Bu hayvanlarda ortak olan ise bağırsağın alt kısmı haline gelecek çukur olan kloakın görevi. Her hayvanda, kloaktan gelen sinyaller penis biçimlenmesini başlatıyor. Kemirgen kloakı, kuyruk olacak hücreler ve bu hücrelerin yanlarında bulunup penis oluşumunda görev alacak diğer hücrelerin gerisindedir. Yılanda ise kloak, geçmişte iki azanın filizlendiği yere yakındır. Tschopp, bu nedenle yılanların bir yerine iki penise sahip olduğunu belirtiyor (çiftleşme boyunca yalnızca birini kullansa da). Araştırmacılar kloak dokusunu tavuk embriyosunun başka kısımlarına eklediklerinde, olmaması gereken yerlerde penis gelişimini gösteren filizler gözlemlediler. Bu noktanın ötesinde tavuğun gelişimine izin verilmedi. Tschopp bu durumu “Kloakı koyduğunuz yer, hangi hücre tipini beslediğinizi belirliyor” şeklinde açıklıyor.

Gainesville’deki Florida Üniversitesi’nde gelişimsel biyolog olan ve konuyla ilgili ikinci çalışmayı yürüten Marty Cohn ise çalışmanın “kloakın, gereğinden az takdir edilen önemli görevini açığa çıkardığını” ekliyor. Marty Cohn ve aynı üniversiteden meslektaşı Ana Herrera bir tavuk embriyosunun farklı hücrelerini floresan işaretleyici ile işaretlediler ve bu hücreler ürerken onları takip ettiler. Araştırmacılar, penis ya da klitorise dönüşen hücrelerin, henüz düz bir levha halinde olan embriyonun zıt köşelerinden iki grup hücre olarak yola çıktığını keşfetti. İki araştırmacının Scientific Report’da belirttiğine göre, levha bükülüp vücut duvarını kapamaya katılarak üç boyutlu bir embriyo oluşturunca, bu iki grup hücre ortada birleşiyor. Her hücre grubu bir filiz oluşturuyor ve tavuklarda bu iki filiz penisi biçimlendirmek üzere birleşiyor. Yılanlarda, filizler iki penisi oluşturmak üzere ayrı kalabiliyor. Cohn, insanlardaki genital organ bozukluklarının, vücut duvarı düzgün kapanmadığı zaman gelişiyor olabileceğini söylüyor.

İki araştırmacı grubu da, penisi oluşturan hücrelerin embriyonun dış köşelerinden geldiğinde ve bu hücrelerin farelerde kuyruğa, tavuk ve yılanlarda olduğundan daha yakın olduğunda hemfikir. Fakat bu ilk hücrelerin aza ya da kuyruk olacak havuz hücrelerinden mi geldiği yoksa zaten penis olmak üzere özelleşmiş ayrı havuz hücreleri mi olduğu konusunda aynı fikirde değiller.

İki çalışmada da yer almayan, Yale Üniversitesi’nden evrimsel biyolog Gunter Wagner, görüşlerdeki farklılıklar bir yana, penisin embriyoda nasıl oluştuğuna ilişkin bu yeni kavrayışların etkileyici olduğunu söylüyor. Wagner’e göre çalışmaların, özgün anatomik yapıların nasıl evrimleştiği sorusunu irdelemeye başlaması büyük bir gelişme.”