Ana sayfa Bilim Gündemi Vezüv Yanardağı’ndan fışkıran lavlar, bir insanın beynini cama çevirmiş

Vezüv Yanardağı’ndan fışkıran lavlar, bir insanın beynini cama çevirmiş

3937
PAYLAŞ

Çeviren: Gülseli Kırgıl

Vezüv Yanardağı, MS 79 yılında patladığında yakınlarında bulunan kasabalarda meydana gelen hasar felaket boyutuna ulaşmıştı. Sıcaklık o kadar büyüktü ki, kaynağından fışkıran lavlardan kaçamayan bir kişinin beyni cama dönüştü.

Uzmanlar, Herculaneum’da bulunan volkanik patlama nedeniyle yaşamını yitirmiş bir insanın kafatası içinde parlak katı bir malzemenin var olduğunu fark etti. Bu malzeme üzerinde çalışma yapan biliminsanları, bu parlak katı malzemenin yüksek ısı ile karşılaşarak katılaşmış insan beyni olduğunu raporladı.

Bu bulgu oldukça dikkat çekici. Çünkü beyin dokuları nadiren korunarak günümüze aktarılır, genellikle çürüme ile birlikte sabunsu bir yapıya bürünür ve ardından yok olur. 1960 yılında bulunan kalıntılar üzerinde süren çalışmalar, bu kalıntıların 25 yaşlarında bir adama ait olduğunu ortaya koydu. Araştırmalara göre bu kişi, volkanik lavlar yaşadığı kasabayı etkilediği sırada uyuyordu. Biliminsanları kalıntılarına ulaşılan kişinin Collegium Augustalium’da bekçi olduğunu düşünmekte.

Bu buluntu üzerinde çalışma yapan Dr. Pier Paolo Petrone, “Kafatasının içerisinde parlayan katı bir yapı fark ettim” açıklamalarında bulundu. “Bu malzeme kişinin kafatası yapısı içerisinde bulundu. Bu nedenle bu yapının ısıyla temas etmiş beyin dokusu olması gerekiyordu. Ancak bu tespitimizi kanıtlamamız gerekmekteydi” diyen Petrone ve ekibi, bu camsı materyal içerisinde tipik bir beyin dokusunda bulunan proteinler de dahil olmak üzere beyin yapısına ait bir dizi maddeyi de tespit etti. Beyin yapısına ilişkin bu maddelere, beyni cama dönüştüren lavlardan arta kalan küllerde ve kalıntıların bulunduğu alanda rastlanmadı.

Biliminsanlarının sahadan elde ettikleri maddeler üzerinde yaptıkları analiz, bu bölgede sıcaklığın 520 dereceye kadar çıktığını gösteriyor. Ekip, aşırı sıcaklık nedeniyle vücutta bulunan yağın alev aldığını ve yumuşak yapılı dokuların buharlaştığını ifade ediyor. Çalışmaya imza atan araştırmacılar, volkanik felaket nedeniyle yaşamını yitiren bu insanın cama dönmüş beyin dokusu üzerindeki analizleri sürdürecek.

Kaynak: https://www.theguardian.com/science/2020/jan/22/mount-vesuvius-eruption-victim-brain-glass