En Yeni İçerikler

Kalansız bölünebilme delisi

0

Ender Helvacıoğlu Bırakın bilgisayarları, hesap makinelerinin bile yaygın olmadığı dönemdi. O zamanlar üniversiteli bir gençtim. Mahallemizin sürekli elinde kalem-kâğıtla dolaşıp birtakım hesaplar yapan bir delisi vardı. Mahallenin çocuklarına öğretmenlerinin ödev olarak verdiği matematik problemlerini çözmeyi kendine iş edinmişti. Ama amacı, problemleri bilinenden daha kolay yolla çözmenin yöntemlerini bulmaktı. Hani ünlü matematikçi Gauss’un çocukken bulduğu bir yöntemden söz edilir ya… Öğretmen yorgundur,...

Yaşlılarda gece tuvalette düşmeler (YGTD)

0

Dr. Hüseyin Karakuş Bugün sizlere tıbbi istatistiklerde hiç yer almamış ama yer alması gereken bir olgudan söz edeceğim: yaşlılarda gece tuvalette düşmeler. Konu her ne kadar tıbbi literatürde “yaşlılarda düşmeler, baş dönmeleri” şeklinde daha geniş çerçeveli başlıklar altında işlense de “yaşlılarda gece tuvalette düşmeler” aslında sık görülen gizli kalmış özel bir başlıktır. Gizli kalmış diyorum çünkü bu konuda bir araştırma...

Yoğun kar yağışı ve yağmur bazı depremlerin oluşumunda etkili olabilir

0

Çeviren: Ebru Oktay Bilim insanları bir depremin nedenini araştırırken genellikle yeraltından başlarlar. Yüzyıllar boyunca süren sismik çalışmaların açıkça ortaya koyduğu gibi, bir sarsıntıyı tetikleyen şey, tektonik plakaların çarpışması ve yüzey altı fayla çatlaklarının hareketidir. Ancak MIT bilim insanları artık bazı hava olaylarının da depremlerin tetiklenmesinde rol oynayabileceğini gördüler. Science Advances dergisinde 8 Mayıs 2024 tarihinde yayınlanan bir çalışmada araştırmacılar, şiddetli kar yağışı...

Bilim insanları egzersiz yapmanın hücresel düzeydeki etkilerini araştırıyorlar

0

Çeviren: Ebru Oktay Egzersizin sağlık açısından faydaları iyi biliniyor ancak yeni araştırmalar vücudun egzersize verdiği tepkinin önceden düşünülenden daha karmaşık ve kapsamlı olduğunu gösteriyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde bilim insanlarından oluşan bir ekip, sıçanlar üzerinde yapılan bir araştırmada, fiziksel aktivitenin, hayvanlarda incelenen 19 organın tamamında birçok hücresel ve moleküler değişikliğe neden olduğunu belirledi. Çalışmayı Nature Dergisi’nde yayımladılar. Egzersiz birçok hastalık riskini azaltır,...

Anormallik ihtiyacı

0

Ender Helvacıoğlu Siyaset dünyasında “normalleşme” lafını duyduğum an tüylerim diken diken olur. Çünkü yaşadığım en kapsamlı normalleştirme harekâtı 12 Eylül faşist darbesi ile başlamıştır. O dönemde toplum, “normal olmayanlar” ezilerek ve yok edilerek normalleştirilmiştir. “Normal” kadar ideolojik bir kavram az bulunur. Kökünü aldığı “norm” sözcüğü, grup üyelerinin belirli bir bağlamda nasıl davranmaları gerektiğini belirleyen kurallar veya ilkeler bütünü olarak tanımlanır. Bu...

Halk bu kadar yumuşak değil

0

Ender Helvacıoğlu Yerel seçim sonuçlarını “Halkımız ‘uzlaşın’ dedi”, “Merkezi iktidarı AKP’ye veren halk yerel iktidarı da CHP’ye vererek bir denge sağladı” falan gibi cin fikir analizleriyle yorumlayanlar var. Özel-Erdoğan görüşmesi ve yakınlaşmasının sözde sosyolojik gerekçesi üretiliyor böylece. Ben halkımızın bu kadar “kibar, yumuşak ve dengeli” olduğu kanısında değilim. Benim gördüğüm, halk, AKP iktidarına okkalı bir Osmanlı tokadı attı. Bu tokada nicedir...

Bilim ve Gelecek Mayıs sayısı çıktı!

0

KAPAK DOSYASI BİLİŞİM / İzlem Gözükeleş Yapay zekâ: Düşler, gerçekler ve sonuçlar Nilay Tüfek Özkaya Yapay zekâ: Evrimi ve geleceği Joseph Needham kimdir? H. Ünal Nalbantoğlu Joseph Needham ve Batı bilimi üzerine Joseph Needham Çin’in bilim ve teknolojiye katkısı Mehmet Sakınç Okyanusların keşfi ve HMS Challenger Sami Öngör Kutupların keşfi – 2 Güney Kutbu’nun izinde… Çeviren: Cem Oran Parçacık fiziğinin devi Peter Higgs 94 yaşında hayata gözlerini yumdu Özgür Can Özüdoğru Higgs’in bilimcilere gerçek mirası Prof....

Needham dosyası

0

Elinizdeki sayıda dikkat çekeceğimiz ilk dosya “Joseph Needham” dosyası. Çünkü bu önemli bilim tarihçisinin çalışmaları dergimizde ilk kez yer alıyor. Needham (1900-1995) aslında bir biyokimyacı, ama aynı zamanda kendisini Çin bilim tarihi ve felsefesine adamış bir bilim tarihçisi ve sinolog. Birçok kitabının yanı sıra asıl anıt eseri 7 ciltlik “Science and Civilisation in China” başlıklı çalışması. Ne yazık ki...

Yapay zekâ: Düşler, gerçekler ve sonuçlar

0

Bilişim Dünyasından / İzlem Gözükeleş Mart 2018’de, Tesla Model X kullanan Apple mühendisi Walter (Wei Lun) Huang, aracının otobanda yolu bölen bariyere çarpması sonucunda hayatını kaybetmişti. Kaza sırasında Tesla’nın otomatik pilotu devredeydi. Elon Musk, kaza sonrasında yazdığı bir blog yazısında sürücünün kaza öncesinde defalarca uyarıldığını iddia etti. Musk’a göre bu uyarılar kazadan altı saniye önce […]

Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği.

Yapay zekâ: Evrimi ve geleceği

0

Nilay Tüfek Özkaya Yapay zekâ kavramını açıklarken birçok başka kavrama, önkabule ve önbilgiye ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum, örneğin zekâ. Tam tanımını yapmak oldukça güç olsa da yaygın kabule göre zekâ, karmaşık problemlerin çözülmesi ve kişinin hedeflediği yarara göre karar verebilme yetisidir1,2,3, diyebiliriz. Ancak, bu oldukça muğlak bir kavramdır. Karmaşık problemin sınırları nedir? Yarar neye göre tespit […]

Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği.