SON MAKALELER

Antik DNA nesli tükenmiş gizemli maymunun evrim tarihini ortaya çıkardı

Xenothrix olarak adlandırılan, günümüz maymunlarından farklı vücut özelliklerine sahip, gizemli ve nesli tükenmiş bir maymunun antik DNA analizleri, onun Güney Amerika titi maymunları (Callicebiae) ile yakın akraba olduğunu gösterdi. Jamaika’ya olan yolculuğunun büyük ihtimalle yüzen bitki örtüleri ile olduğu ve sonrasında iskeletlerinde büyük bir evrimsel değişim meydana geldiği düşünülmekte. Uluslararası koruma ve yardım derneği ZSL’nin (Zoological Society of London), Londra...

Namık Kemal’in kaleminden Fatih Sultan Mehmet’in top uzmanlığı

Fatih Sultan Mehmet sadece bir hükümdar ve komutan değil, aynı zamanda yeni savaş araçları icat eden ve bizzat hesaplamalarını yapıp imaline katılan bir mühendisti de. Başında bulunduğu savaşlarda karşılaştığı güçlükler, yeni çözümler üretmesine ve bu alanda iyice uzmanlaşmasına yol açmıştı. Fatih’in toplarına ilişkin ayrıntılı bilgiler veren kaynaklar vardır ve rahatlıkla ulaşılabilir. Konuyu tekrardan ele almamızın nedeni, kaynağımızın ünlü hürriyet şairi,...

Dünya üzerinden karanlık madde fırtınası geçiyor

Samanyolu galaksimizin köşesinden esen karanlık madde fırtınası şu anda Dünyamızın üzerinden geçiyor. Yeni bir araştırmaya göre, bu fırtına karanlık madde ile ilgili önemli detayları açığa çıkarabilir. Karanlık madde, S1 adı verilen bir akımın içerisinde ilerliyor. Bilimciler bu gibi akımların, Samanyolu’na çok yaklaşmış başıboş küçük galaksilerin kozmik kalıntıları olduğunu düşünüyor. Galaksimizin uyguladığı çekim kuvveti, küçük galaksiyi parçalıyor ve ardında yıldızların, karanlık...

Babanın önceden yaşadığı stres, sperm yoluyla çocuğa geçebiliyor!

Fare deneyleri, hücre içi ufacık bir kesenin, babanızın hayatında geçirdiği zor zamanları sperm yoluyla miras olarak size aktarabileceğini gösterdi. Aşırı strese giren ve travmaya uğramış babalar çocuklarına “yara izleri” bırakıyor olabilir. Yeni bir araştırmaya göre bu, spermin, babaya ait deneyimleri gizemini hâlâ koruyan bir yolaktan hücrelerarası bağlantı ile alt kuşaklara iletmesi ile mümkün olabiliyor. Bu bağlantıyı da vezikül adı verilen...

Türkçe ıslık dilleri beynin her iki tarafını da uyarıyor

Dil birçok form alabilir; konuşma, yazma, işaret dili… Formundan bağımsız olarak, beynin sol tarafı bilgi işlenmesi sürecini domine eder. Fakat sağ taraf ses ve melodilerin işlenmesinde daha büyük role sahiptir. Türkiye’nin kuzeydoğusunda dağlık bir bölge olan Kuşköy’de dikkatli dinlediğinizde, sarp bir vadiden karşıya ıslıkla söylenen bir konuşma duyabilirsiniz. Fakat bu duyduğunuz muhtemelen kuş sesi değildir. Türkçe’nin konuşmak yerine ıslıkla söylenen...

Uzay ne kadar boştur?

İnsanın başını gökyüzüne çevirip yukarıdaki devasa âlemde nelerin olup bittiğini merak etmeye başladığı tarihten beri uzayda nelerin olduğuna ilişkin hep bir tartışma olagelmiştir. “Uzayda ne var?” sorusu, gökbilimin astrolojiden kurtulup bir bilim olarak var olmasıyla yaşıttır denebilir. Zaman içinde gökbilimciler uzayda görebildiğimiz ve göremediğimiz cisimlere ilişkin çeşitli varsayımlarda bulundular. Peki gerçekte uzayda ne var? Ya da çoğunlukla kapkara bir boşluk...

Tanımlanması zor olan bir yıldızın kökeni Büyük Patlama’ya kadar uzanıyor

Gökbilimciler, evrenin en eski yıldızlarından biri olan, neredeyse tamamen Büyük Patlama’da ortaya çıkan materyallerden oluşan bir kütle buldular. Yaklaşık 13,5 milyar yıllık bu minik yıldızın keşfi, çok düşük kütleli ve çok düşük metal içeriğine sahip daha fazla yıldız olabileceğini gösteriyor - belki de evrenin ilk yıldızlarından bazıları. Bu yıldız sıra dışı, çünkü çok düşük metal içeriğine sahip diğer yıldızların aksine, Samanyolu'nun...

Fizikçiler dünyanın kütlesini ilk kez nötrinoları kullanarak ölçtü

Çok küçük parçacıklar, bilim insanlarına Dünya’nın içine bir göz atma imkânı verdi. İlk kez, fizikçiler gezegenin kütlesini nötrinolar sayesinde ölçtü. Nötrinolar, gezegenin içinden geçip gidebilen küçük, atom altı parçacıklardır. Araştırmacılar ayrıca, bu parçacıkları Dünya’nın yoğunluğunun kabuktan çekirdeğe kadar nasıl değiştiğini incelemek için kullandı. Genelde, araştırmacılar Dünya’nın kütle ve yoğunluğunu ölçmek için gezegenin kütleçekimini ve kürenin içine doğru ilerleyebilen sismik dalgaları...

Sun Tzu, Caesar, Machiavelli, Clausewitz: Savaş kuramcıları sadece teori yapmamış

Tarihteki büyük savaş ve siyaset kuramcılarının önemli bir bölümü işin sadece kuram kısmında değil pratiğinde de yer almışlardır. Devlet yönetiminde bulunmuşlar, savaşlara komuta etmişler ve kuramlarını yaşadıklarından aldıkları derslerle oluşturmuşlardır. Felsefe günlük yaşamdan nispeten daha kopuk bir etkinliktir ama Marx’ın filozoflar için söylediği Feuerbach Üzerine Tezler’in 11.’sinde bu alanda dahi teori-pratik birliğinin önemine vurgu yapılır: “Filozoflar dünyayı sadece değişik biçimlerde...

Bilim ve Gelecek İstanbul Dersleri Kasım programı:Prof. Dr.Sedat Ölçer’le Evrim Kuramı ve Gelecekteki Evrim

Bilim ve Gelecek İstanbul dersleri Kasım ayında Prof. Dr. Sedat Ölçer'in sunumuyla devam ediyor. Evrim Kuramı ve Gelecekteki Evrim konusuyla dört hafta sürecek olan kursumuzun haftalık programı ve detayları aşağıdaki gibidir. 29 Kasım Perşembe 19.00-21.00 Evrimi Anlamak: Evrimsel Düşüncenin Kısa Tarihçesi ve Evrim Kuramının Temel İlkeleri 6 Aralık Perşembe 19.00-21.00 Charles Darwin ve Evrim Biliminin Doğuşu 13 Aralık Perşembe 19.00-21.00 Evrim Kuramının...