SON MAKALELER

İşyerimizdeki ‘Neo-Big Brother’

1990’ların başında ABD’li bir senatör, işyerlerindeki kontrolsüz gözetime işaret ediyor ve bir çalışanın özgürlüğünden, onurundan ve sağlığından feragat etmeye zorlanamayacağını savunuyordu. Ancak 2010 yılına gelindiğinde artık ABD şirketlerinin tahminen % 75’i çalışanlarının iletişimini ve diğer işyeri etkinliklerini gözetliyordu. Şirketlerin çalışanlarını gözetlemek için EPİ’ye (Elektronik Performans İzleme) yaptıkları yatırım 2007 ve 2010 yılları arasında % 43 arttı. Duygu takibi bile var Eposta...

Uçan ilk Türkler

Evliya Çelebi’nin Seyahatname’deki anlatımına göre lodoslu bir havada Galata Kulesi’nden kuş kanatlarına benzer bir araç takıp kendini boşluğa bırakan ve uçarak Üsküdar’da Doğancılar’a inen Hezarfen Ahmed Çelebi’yi hepimiz biliriz. Yine Evliya Çelebi’den öğrendiğimize göre IV. Murad döneminde Lagari Hasan Çelebi adlı bir kişi Sarayburnu’ndan kendi yapısı bir roket fişeğe binerek yükselmiş ve salimen denize inmiştir. Evliya Çelebi’nin yalancısıyız! Fakat nispeten duyulmuş...

Karmati liderinden Abbasi halifesine hodri meydan

Karmatiler, İslam rejimini devirmek gayesiyle 880’lerden itibaren Abbasilere karşı ayaklanmaya başladılar. Abbasilerle Sünni din adamları, onlara yönelik büyük bir karalama ve iftira kampanyası başlattı. Bununla yetinmeyen Abbasi halifesi Muktedirbillah, Karmati hareketinin “eylem adamı” Ebu Said el Cennabi’ye bir mektup gönderip gözdağı vermek istedi. Kendine güvenen, taşıdığı fikriyatın doğruluğuna inanan Karmati lideri, bunun altında kalmadı; Abbasi halifesini küçümseyen bir tutumla...

Craft Tiyatro’dan Rosalind Franklin: Fotoğraf 51

Rosalind Franklin dünyanın en önemli kadın bilimcilerinden. Sadece DNA’nın moleküler yapısının keşfetmesinde anahtarı sağlamamış, aynı zamanda 20. yüzyılda önemli çalışmaları ile bilimde kadının var olma mücadelesini vermiş ve başarmış örnek biliminsanı. Craft Tiyatro’da sahneye konan “Fotoğraf 51” oyunu, Rosalind Franklin ile birlikte Maurice Wilkins, James Watson ve Francis Crick’in DNA yapısının keşfetme serüvenlerini anlatıyor. “Fotoğraf 51” isimli oyun ilk defa...

Yuri Gagarin’in ilk paraşütle atlama deneyimi

Biz kara hayvanıyız, ayağımız yere basmalı. Yerden destek alamazsak tedirgin oluruz. Doğuştan bir yükseklik korkusu ile evrimleştiğimizi söyler uzmanlar. İçimizde bu duyguyu yaşamamış olanımız yoktur. Kimimiz zamanla bu korkuyu aşar, kimimizde kalıcı olur. Uçaktan paraşütle atlamak ciddi bir eğitim ister. İlk paraşütle atlama deneyimi ise hayat boyu unutulmaz. “Uzaya çıkan ilk insan” unvanlı Sovyet kozmonotu Yuri Gagarin ilk paraşüt deneyimini...

Birçok dil yok olurken yeni diller de ortaya çıkabiliyor

Carmel O’Shannessy, 2000’li yılların başında Avustralya’nın dar toprak yollarının kenarında bulunan Lajamanu çöl kasabasında bir okulda öğretmen-dilbilimci olarak çalıştı. Ülkenin kuzey bölgesinde yaşayan Lajamanu’nun yerli Warlpiri halkı, peyzajın kuru kırmızı toprağından yaşam çıkartmakta yetenekliydi ve O’Shannessy, kısa zamanda Warlpirilerin biriktirdiği gizli kültürel zenginlikleri keşfetti. O’Shannessy, topluluktaki çocukları tanıdıkça, onların kendilerini ifade etmede yaşlılardan farklı yolları bulunduğunu fark etti. Lajamuna’daki insanlar, genellikle...

Bilim ve Gelecek Mayıs sayısı bayilerde!

KAPAK DOSYASI Prof. Dr. Kerem Cankoçak ‘Fiziğin ötesi’ var mı? DOSYA: SAFSATALAR Tevfik Uyar ile Bir safsata avcısıyla söyleşi: Akıl var, mantık var Irmak Gültekin Safsatalar ve insan psikolojisi Dr. Öğr. Gör. Aliş Sağıroğlu Bir sanat olarak felsefe ve olmayana ergi safsatası Richard Wrangham ile söyleşi Çeviren: Emre Can Kartal Neden hem en barışçıl hem de en eli kanlı türüz? Doç. Dr. Yelda Güzel Müzik, insan evrimi ve bitkiler üzerine Prof....

Bir sanat(1) olarak felsefe ve olmayana ergi safsatası

Hakikatin kendisini logos (kelam) üzerinden inşa eden kadim felsefe, aynı nedenle logosun sınırlarını çizen mantık alanına, merkezi bir önem atfetmiştir. Bu noktayı kavramak son derece önemlidir. Biz de ilk felsefenin yolundan gidelim ve retoriğin, argüman kurallarının ve safsatalar üzerine yapılan araştırmaların felsefenin asli etkinliklerinden birisi olduğunu vurgulamaya çalışalım. Antik felsefe döneminde yaygın olan inanca göre […]

Bu içeriği görüntüleyebilmek için, şu seçeneklerden birine abone olmalısınız: 1 yıllık e-dergi aboneliği or 6 aylık e-dergi aboneliği.

1908’in ilk kıvılcımı

Tarihin önemli dönemeçlerinde öyle tanıklıklar, öyle fiili iradeler vardır ki, o dönemeçlerin nihayetine yön verirler. Onlar çoğunlukla isimsiz kahramanlardır. Mütevazılığı içselleştiren, sadeliği bir yaşam biçimi olarak algılayan, bina etmeye çalıştıkları eserin yükünü omuzlarında taşıyan müstesna kişiliklerdir. Günümüzde iktidar tarafından birçok iletişim aygıtı kullanılarak tarihin yeniden yazılmaya çalışıldığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Öyle ki, artık resmiyete dökülmüş pratik faaliyetlerden, senaryoların ülke gündemine göre...

Sahip olmanın dayanılmaz ağırlığı

Her şeye ulaşabilmek özgürlükse yaşamlarımız tek bir amaca hizmet eder: Sahip olmak. Sahip olduklarımızın sayısı ve çeşitliliği ne kadar fazlaysa o kadar özgür olduğumuza, o kadar zengin yaşamlar sürdüğümüze inanırız. Gerçekte sahip olmak üzerine kurulu bir hayat kendini tekrarlamanın ötesine geçemez. Birey şu seçenekler arasına sıkışıp kalmıştır: Sahip olmak ya da sahip olmak… Almanya doğumlu Amerikalı toplumbilimci ve psikanalist Erich...