Ana sayfa 141. Sayı “Çölün Kraliçesi” Lady Hester Stanhope

“Çölün Kraliçesi” Lady Hester Stanhope

461
PAYLAŞ

Derleyen: Gözde Yazıcı

Lady Hester Stanhope, Antik Palmira Kenti’ne Bedevilerin atlı alayının başında girer. Yerel halk Stanhope’a yakın ilgi gösterir. O artık “Çölün Kraliçesi”dir.

Lady Hester Lucy Stanhope 1776’da İngiltere’de doğar. Kont 3. Stanhope ile 1. Chatham Kontu’nun kızı Lady Hester Pitt’in çocuğudur.4 yaşındayken annesi vefat eder. Babası kısa süre sonra yeniden evlenir. 1803’de annesinin erkek kardeşinin isteğiyle onun yanında yaşamaya başlar. Dayısı William Pitt tanınmış bir politikacıdırve başbakanlık görevi için Londra’ya gittiğinde de, Hester yanındadır. Kaynaklara göre bu dönem, Stanhope’un en mutlu dönemidir. Girdiği politik çevrede kendini geliştirir, sivri diliyle tanınır. William Pitt’in asistanı ve ev yaşamının yöneticisi gibidir. Pitt’in 1806’da vefatıyla bu dönem sonlanır. Pitt’in dileğiyle parlamento tarafından Stanhope’a maaş bağlanmıştır. 1809 Stanhope’un iki önemli kaybı nedeniyle trajik bir yıldır: Evlenmeyidüşündüğü General John Moore ile üvey kardeşi CharlesCorunna Savaşı’ndan dönemezler. Stanhope, İngiltere’den uzaklaşmak için gemiyle önce Cebelitarık’a, ardından Mayıs 1810’da Michael Bruce ile tanışacağı Malta’ya yolculuk eder. Kısa bir süre içinde Bruce ile ilişkileri aşka dönüşür ve birlikte yaşamaya başlarlar.

Stanhope ve Bruce İstanbul’a gelir ve burada bir yıl kalırlar. Rodos yolculuklarında bir gemi kazası atlatırlar. Kahire’de ise Mehmet Ali Paşa tarafından görkemli bir şekilde karşılanırlar. Kutsal Topraklara ve Lübnan’a seyahat ederler. Stanhope’un gittiği yerlerde önemli biri olduğu “bilinir”ve saygı görür. Şam’a yapacağı gezi için çarşaf giymesi ve bölgenin geleneklerine uyum sağlamasına dair aldığı uyarılara kulak asmaz. Osmanlı erkeklerine özgü kıyafetlerle at sırtında Şam’a giren Stanhope,büyük yankı uyandırır. Şam’da üç ay geçirdikten sonra Palmira’ya yapacağı macera dolu geziyi planlamaya başlar. Antik kentin kalıntılarına ilgisiz olmasına rağmen burayı keşfedecek Avrupalı ilk kadın olmak fikri onu cezbetmiştir. Yolculuğu asker ve bürokratlardan oluşan bir ekip yerine Bedeviler ve şeyhleriyle tamamlamak Stanhope için gurur kaynağı olur. Bedevilerin atlı alayının başında Palmira’ya giriş yapar. Yerel halk ona yakın ilgi gösterir.Oartık “Çölün Kraliçesi”dir. Stanhope bu yakıştırmadan duyduğu memnuniyeti mektuplarında dile getirir.

Michael Bruce ile yolları 1813’te ayrılır. Stanhope Suriye’de kalır ve ikili bir daha hiç karşılaşmaz.1810’da İngiltere’den ayrılmadan evvel nişanlandığı, Bruce ve Stanhope’a gezilerinde de eşlik etmiş doktor Charles Meryon, Bruce’un ayrılışından sonra hastalanan Stanhope’un yanında olur. Kaynaklar, bölgedeki salgın hastalıklardan birine yakalandığını söylemektedir. Sidon şehrinin ardındaki dağların ilk yamacında bulunan Mar Elias Manastırı’nda birkaç yıl kalır.

1815’de bölgede gömülü bir hazine için keşif gezisine Osmanlı yönetimini ikna etse de, bu girişimi başarısızlıkla sonuçlanır. 1816’da öldürülüp bölgede bir yere gömülen arkadaşının öcünü almak niyetiyle bir grup köye acımasız “keşif gezileri” organize ettiği belirtilmekte. Stanhope’un Yakındoğu’daki bu savurgan ilerleyişi Michael Bruce’un babası tarafından karşılanmaktadır, fakat bu durum sona erdiğinden Stanhope kendi kısıtlı gelirine kalmıştır. Joun’a geçer. Yine dağlık sayılabilecek bir bölgede eski bir binayı elden geçirip çevresine başka yapılar ve duvarlar ekleyerek buraya yerleşir. Ömrünün kalanını,30’a yakın hizmetlisiyle (köle ifadesi de kullanılmakta) burada geçirir. Doğaüstü güçleri takıntı haline getirmiştir ve bunlar üzerine çalışmaktadır.

Diğer yandan, 1820’li-30’lu yıllarda Lübnan’da yaşanan sivil ayaklanma ve özellikle Mısırlı İbrahim Paşa’nın Akka kuşatması sırasında birçok insana sığınak sağlar ve sığınmacıları teslim etmediği ifade edilir. Bu politik girişimlerini Suriyeli tefecilerden aldığı borçlarla finanse ettiği belirtilir. Sidon’da ölümü yoksul ve yalnız biri olarak karşıladığında yıl 1839’dur.

Kaynaklar:

– http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/lady-hester-queen-of-the-east-by-lorna-gibb-6147012.html

– Norman N. Lewis, “Stanhope, Lady Hester Lucy (1776–1839)”, Oxford Dictionary of National Biography, online edn Jan 2008.

– Haddad, Reem. In: New Internationalist. Sept, 2004, Issue 371, p3, 1 p.; New Internationalist Language: English, Database: Academic OneFile